ลพบุรี Only

ค้างคาวออกจากถ้ำที่วัดเขาวงกต ดูอย่างไรไม่ให้รบกวนพวกมัน

ฟ้าเริ่มเปลี่ยนเป็นสีหม่น เสียงแหลมเล็กๆ ดังมาจากด้านในภูเขา ก่อนจะมีเงาดำเส้นแรกพุ่งออกจากปากถ้ำ ตามด้วยอีกเส้นและอีกเส้น จนกลายเป็นสายยาวที่บิดตัวไปมาเหนือทุ่งนา คล้ายควันที่ลอยขึ้นจากพื้นแล้วไม่ยอมจางหาย

ภาพนี้คือเหตุผลที่คนจำนวนไม่น้อยขับรถออกจากตัวเมืองลพบุรีไปยังวัดเขาวงกต ในอำเภอบ้านหมี่ เพื่อรอดูช่วงที่ค้างคาวออกจากถ้ำไปหากินตอนพลบค่ำ ช่วงเวลาที่ว่านี้ขยับไปตามฤดูและสภาพอากาศ จึงควรไปถึงก่อนฟ้ามืดและรอแบบไม่รีบ

ใครที่กำลังจัดเส้นทางรอบนอกอยู่ ลองดูภาพรวมจากการไล่ดูแหล่งเที่ยวรอบเมืองลพบุรีตามแต่ละทิศ ก่อน จะช่วยให้รู้ว่าควรแวะที่ไหนระหว่างทางก่อนถึงช่วงเย็น

ทำแบบนี้: ยืนห่าง เงียบ และปล่อยให้ตาปรับแสงเอง

จุดชมที่ดีไม่จำเป็นต้องอยู่ชิดปากถ้ำ ยิ่งยืนถอยออกมาในที่โล่ง ยิ่งเห็นแนวการบินเป็นสายยาวสวยกว่า และค้างคาวก็บินออกได้โดยไม่ต้องเบี่ยงหลบคน

ฟังมากกว่าดู

ช่วงแรกที่ฟ้ายังสว่างอยู่ เสียงจะมาก่อนภาพ ลองยืนนิ่งแล้วฟังทั้งเสียงปีกที่กระพือกับเสียงร้องเล็กๆ จากในถ้ำ จะรู้ว่าฝูงกำลังจะออกมาเมื่อไร ช่วงนี้แหละที่ควรเงียบที่สุด

เลี่ยงแบบนี้: อย่าเอาความอยากได้ภาพไปรบกวนบ้านของพวกมัน

บนเขาและรอบวัดลักษณะนี้อาจมีลิงอาศัยอยู่ด้วย หลักเดียวกันใช้ได้ทั้งสองอย่าง คือไม่ยื่นของกินให้สัตว์ป่า เพราะผลที่ตามมาจากการยื่นอาหารให้ลิงไม่ได้จบแค่ที่ตัวสัตว์ แต่ย้อนกลับมาหาคนในพื้นที่ด้วย

ทำไมต้องใส่ใจขนาดนี้

ค้างคาวกินแมลงเป็นอาหาร เมื่อพวกมันออกไปหากินเหนือทุ่งนาและสวนรอบๆ ก็ช่วยลดแมลงที่รบกวนพืชผลไปในตัว ส่วนมูลค้างคาวที่สะสมในถ้ำเป็นที่รู้จักในหมู่เกษตรกรว่านำมาใช้บำรุงดินได้ ถ้ำแห่งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงจุดชมวิวยามเย็น แต่เป็นส่วนหนึ่งของระบบที่ชุมชนพึ่งพามานาน

ลองนึกภาพให้กว้างขึ้นอีกนิด การชมสัตว์โดยไม่เข้าไปรบกวนเป็นหลักเดียวกับที่แหล่งอนุรักษ์หลายแห่งยึดถือ ไม่ว่าจะเป็นถ้ำค้างคาวในลพบุรี หรือที่อนุบาลลูกเต่าทะเลก่อนปล่อยคืนฝั่งแถบสัตหีบ ทั้งสองที่ให้คนดูได้ใกล้พอจะรู้สึกทึ่ง แต่ไม่ใกล้จนสัตว์ต้องเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อหลบเรา

ใครไปแล้วน่าจะชอบ ใครอาจผิดหวัง

ไปแล้วน่าจะชอบ: สายธรรมชาติที่รอได้ ครอบครัวที่อยากให้เด็กเห็นสัตว์ป่าในชีวิตจริงพร้อมเรียนรู้มารยาท และนักถ่ายภาพที่พอใจกับภาพมุมกว้างมากกว่าภาพระยะประชิด

อาจผิดหวัง: คนที่มีเวลาจำกัดและต้องรีบกลับก่อนค่ำ คนที่กลัวความมืดหรือแพ้ยุงมาก และคนที่ตั้งใจจะเข้าไปถ่ายใกล้ๆ ปากถ้ำให้ได้

ถ้าอยากรู้จักสัตว์อีกชนิดที่อยู่ร่วมกับคนลพบุรีมานาน ลองอ่านเรื่องของฝูงลิงที่ใช้ชีวิตกลางเมืองเก่าต่อได้

สำหรับคนที่อยู่รอบเขาลูกนี้ สายค้างคาวที่ลอยออกจากถ้ำทุกเย็นเป็นเรื่องธรรมดาพอๆ กับเสียงระฆังวัด พวกเขาไม่ได้มองว่ามันเป็นการแสดง แต่เป็นเพื่อนบ้านที่ออกไปทำงานกะกลางคืน แล้วกลับเข้าบ้านก่อนรุ่งสาง